Prehabilitasyon nedir, neden gündeme gelir?
Prehabilitasyon, planlanmış bir ameliyat öncesinde kişinin fiziksel durumunu değerlendirmek ve ekibin uygun gördüğü hazırlıkları yapmak için ayrılan dönemdir. Bu dönemde hareket, nefes alıp verme ve günlük yaşamdaki güç durumu ele alınabilir.
Amaç, kişiyi ameliyat gününe daha hazır karşılamak ve ameliyat sonrası dönemi planlamaktır. Bunun kime, ne zaman ve nasıl önerileceğine her zaman sizi takip eden hekim ve fizyoterapi ekibi karar verir.
- Hareketin ve günlük aktivitelerin gözden geçirilmesi
- Nefes ve genel kondisyon durumunun değerlendirilmesi
- Ameliyat sonrası dönemin önceden konuşulması
- Varsa kullanılan yardımcı araçların (baston, yürüteç) planlanması
Süreç genel olarak nasıl ilerler?
Prehabilitasyonun belirli ve herkese uyan bir takvimi yoktur. Hangi değerlendirmelerin yapılacağı, hangi hazırlıkların önerileceği ve sürenin ne kadar olacağı kişiden kişiye değişir.
İnternette gördüğünüz gün gün programlar herkes için geçerli değildir. Sizin için uygun olan hazırlığı yalnızca sizi takip eden ekip belirler. Kendi başınıza egzersiz veya doz uygulamayın.
Bu süreçte hekiminizin ve fizyoterapistinizin verdiği bilgileri yazılı isteyebilir, anlamadığınız her noktayı sorabilirsiniz. Bir bakım-vereniniz varsa görüşmelere onun da katılması yararlı olabilir.
Evde ve günlük yaşamda nelere dikkat edilir?
Ameliyat öncesi dönemde evde dikkat edilecekler genellikle güvenli bir ortam hazırlamak ve ekibin verdiği bilgileri uygulamak etrafında toplanır.
- Evde takılıp düşmeye yol açabilecek halı, kablo gibi engelleri kaldırmak
- Sık kullanılan eşyaları kolay ulaşılır yerlere koymak
- İlaçlarınızı ve sağlık bilgilerinizi düzenli ve erişilebilir tutmak
- Ekibinizin verdiği randevu, beslenme ve hazırlık bilgilerine uymak
Sigara, alkol, kullandığınız ilaçlar ve mevcut hastalıklarınızla ilgili tüm soruları doğrudan hekiminize iletin. Bu konularda genel internet bilgisine göre değil, ekibinizin size özel verdiği bilgilere göre hareket edin.
Hazırlık için merkez nasıl seçilir?
Prehabilitasyon süreciniz çoğunlukla sizi ameliyata hazırlayan hekim ve hastane ekibiyle birlikte yürütülür. Ayrıca bir fizik tedavi ve rehabilitasyon desteği gündeme gelirse, biçimsel bazı ölçütlere bakabilirsiniz.
- Merkezin geçerli ruhsatının ve sağlık çalışanı kadrosunun bulunması
- Ortopedik ya da nörolojik rehabilitasyon gibi ihtiyacınıza uygun alanda hizmet vermesi
- SGK ile çalışma durumu ve ödeme bilgisinin açıkça sorulması
- Yapacakları hazırlığı sade bir dille anlatabilmeleri
Ruhsat, kadro ve SGK bilgisi yalnızca biçimsel ölçütlerdir; tedavi sonucu veya iyileşme garantisi anlamına gelmez. Doğru tercih için mutlaka hekiminize danışın.
İlgili sayfalar: fizik tedavi sözlüğü, sorulacak sorular, egzersiz kütüphanesi.
Bu rehber yalnızca eğitici bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı, tedavi önerisi, üstünlük veya sonuç vaadi içermez. Sağlığınıza ilişkin kararlar için hekiminize danışınız; acil durumlarda 112’yi arayınız.